donderdag 16 april 2026

In de ban van de jaarring: onze oudste bomen en de verhalen die ze vertellen

Valerie Trouet


Mensen en stenen zijn niet de enigen die verhalen vertellen: ook bomen hebben wat te zeggen. De verknoping van bomen met emotie komt veel voor, zoals onlangs nog in Rik Van Puymbroecks Treurwil. Rik hangt aan de wilg een pleidooi op voor het recht op treuren. In In de ban van de jaarring steekt Valerie Trouet van wal met het verlies van haar moeder en de immer terugkerende gedachte aan de tuin van de ouderlijke woning, waar een eenzame lork staat.

Trouet, vooral bekend als gewezen wetenschappelijk directeur van het Belgische Klimaatcentrum, is niet aan haar proefstuk toe. In met Wat bomen ons vertellen bracht ze eerder de dendrochronologie onder de aandacht. In de ban is dan ook mooi verzorgd, voorzien van tal van tekeningen. Trouet leidt je binnen, waarna tien collega’s een verhaal weven rond een boom. Uiteraard mag hierin de reuzensequoia niet ontbreken, evenmin als de zomereik. Het boek neemt je onder meer mee naar Nieuw-Zeeland, Tibet en Chili. Je leest over een brandlittekenarchief, kosmologie, enorme spinnen, luchtwortels, bemonsteringen en de uitdagingen die daarmee gepaard gaan, zoals afbrekende boren.

Bij elk van de tien verhalen valt op dat de auteurs verwoede puzzelaars zijn. Dendrochronologie staat en valt nu eenmaal met het vergelijken van de jaarringpatronen van verschillende monsters; ‘kruisdateren’ in het jargon. Die taak krijgt ook de lezer opgelegd. Wat is de relatie tussen pakweg de Nieuw-Zeelandse kauri en de zomereik? Leeftijd? Vorm en structuur? Groeiplaats? Wellicht niet, maar toch ontstaat een verhaal. In tien boeiende, soms gelijklopende verhalen, pakken uitmuntende wetenschappers uit met gevolgde opleidingen en doorploegde literatuur. Boeiend, maar een meer expliciete motivering voor de keuze van bomen, plaatsen en auteurs had het boek ongetwijfeld sterker gemaakt.

https://www.lannoo.be/nl/de-ban-van-de-jaarring

Deze tekst verscheen op de site van BBL op 8 april 2026 https://www.bondbeterleefmilieu.be/artikel/doorbomen-en-aarden-drie-boeken