Niet alle auteurs hebben evenveel ruimte nodig. Sommigen zijn, nu en dan, tevreden met iets kleins; een korte, krachtige, gebalde boodschap – altijd comfortabel voor de lezer. Merkwaardig: steeds is er wel iemand, regelmatig de uitgever, die kleine boekjes samenstapelt tot een bundel; vandaag doet BBL dat. Uitgeverij Pluim bundelt boekjes naar aanleiding van de maand van de filosofie, uitgeverij Van Oorschot brengt de reeks ‘Terloops’ op de markt, Koppernik kondigt een reeks van Niedekker aan. Als toetje voegt onze recensent er een boekje van De Bezige Bij en van uitgeverij Atheneaum aan toe. Volledig in thema zijn ook de besprekingen kort.
Bert Keizer, Denken zonder vleugels
Het boek is een hervertelling van het Traktaat over de
menselijke natuur van de schotse filosoof David Hume. Keizer koestert de rede.
Hij focust op de oorzaak-gevolgrelatie. Hume stelde daarentegen graag scherp op
de begrenzingen van het denken, wat hem niet altijd in dank werd afgenomen. Een
boek naar ons hart, zeker met zinnen zoals “filosofen zijn niet zo bijzonder
als ze graag denken”. Zalig, toch?
https://singeluitgeverijen.nl/athenaeum/boek/denken-zonder-vleugels/
Thomas Heerma van Voss, Omwegen
“In de loop van de middag belandden we weer dichter bij de
Semois, die in deze paar kilometers oogde als een hartslag op een monitor – een
lus die zichzelf aldoor herhaalde”. Met zijn notities in de hand beschrijft
Thomas Heerma van Voss een wandelweek langs de Semois. Hij was op pad met een
geroutineerde wandelfamilie, vader, moeder, zoon en twee dochters. Hij wist
toen nog niet dat een daarvan zijn toekomstige ex-vriendin zou worden, net
zoals het gegeven ‘wandelen’ hem onbekend was. Hij kijkt terug, mijmert,
overpeinst en evalueert. Een ongebruikelijke setting, een aangenaam landschap,
een nieuwe ervaring en een vreemde herinnering: voldoende ingrediënten voor een
aangename leeservaring.
https://www.vanoorschot.nl/oorshop/omwegen/
Jaap Robben, Wantij
‘Wantij’ is de zeldzame plek waar bij vloed even geen
stroming is en waar bij eb sommige eilanden zich opnieuw met het vasteland
verbinden. Een unicum, temeer daar je het voorlopig enkel in Nederland
terugvindt. Jaap Robben gaat wadlopen en beschrijft de ervaring van één
wandeling. De oprukkende klimaatverandering baart hem, net als vele anderen,
zorgen. Hij is een scherp observator, soms onderkoeld hilarisch, heeft een
ongebreidelde fantasie, stapelt herinneringen en associaties op en inspireert
door zijn woordcombinaties: “drooggevallen weidsheid, onze voetstappen in het
natte slik smakken als een klas kleuters die gezamenlijk vla eten, het is
vreemd dat je weidsheid beter kan zien als je haar inkadert, …”
https://www.vanoorschot.nl/oorshop/wantij/
Sander Kollaard, Lentehonger
Wonend in Zweden vertelt Kollaard graag aan zijn Nederlandse
vrienden over de zaligheid van een authentieke Zweedse lente. Maar het boek
over die mooie lente bleef in zijn la liggen. Hij verzamelde notities van de
afgelopen jaren, koos een vast wandeltraject en beschrijft de natuur en de
informatie van de vele natuurapps. De sterkte van het boek? Lente is veel meer
dan enkel het wijzigende natuurbeeld: de posities van de hemellichamen, de
familieperikelen, het dramatisch verlies van een naaste, literatuur, en
uiteraard ook de relatie tot de andere seizoenen. Hoe de lente, afhankelijk van
de context, iets helemaal anders kan betekenen.
https://www.vanoorschot.nl/oorshop/lentehonger/
Frank Westerman, Terug naar De Nul
Frank Westerman verloor een dierbare in de familie, stelde
zijn identiteit in vraag, en liet zich daarbij inspireren door Drenthe, de
omgeving waar hij in opgroeide. Die omgeving blijkt ook veranderd, omwille van
verschillende redenen. Als gedreven ratio-mens stelt hij indringende vragen
over het nieuwe landschapsbeleid (het oude productielandbouwlandschap moet
plaats maken voor natuur) en is hij kritisch voor de actuele spirituele
benadering van de hunebedden (graftombes gebouwd met zwerfkeien) die veelvuldig
voorkomen in zijn puberlandschap (Drenthe). Geniet van zijn kritische geest!
https://www.vanoorschot.nl/oorshop/terug-naar-de-nul/
Donald Niedekker, Ochtenden
Niedekker is een prijsbeest, en meer dan terecht. Hij is een
woordkunstenaar. Hij kiest zijn woorden met de trefzekerheid van een olympisch
kampioen darts. Ken je dat gevoel wanneer je opstaat, buiten kijkt en dan denkt
“het heeft geregend”? Wellicht juist, maar zo ontoereikend, gewoon omdat je de
‘woordkunde en -kunst’ niet beheerst. Wel nu, Niedekker doet je het genoegen je
gevoel in jouw plaats te beschrijven. Je ervaart al lezend de natuur zoals je
zelf amper beseft dat hij bestaat. Details en nuance maken het verschil. “In
deze heiige morgen liggen de ochtendblauwe aquarelwolken als wiegeliedjes op de
horizon.” Of nog “Mist. Mist en stilte. Langzaam krijgt de hemel kleur, krijgt
het stille wit een tekening in wit, een rimpeling waarin in de plooien het wit
oplost en een zuiver lichtblauw verschijnt, …” Een boek om altijd bij je te
hebben.
https://www.koppernik.nl/p/ochtenden-donald-niedekker/
Roxane Van Iperen, Ik zie wat ik geloof
Een ontnuchterend verhaal over de kracht van big tech, over
de markt die de ziel bezet, over de markt die een levenshouding werd, over de
uitholling van onze cognitieve vermogens, de afbrokkeling van de cognitieve
infrastructuur, … “een samenleving bevolkt door kleuters, overgeleverd aan
primaire, emotionele reacties, niet langer gecureerd door enige ratio of
reflectie”. Het einde van de
Verlichting? Diverse filosofen inspireren haar, onder meer Hannah Arendt, om een
andere kijk te ontwikkelen. Behoorlijk confronterend boekje.
https://uitgeverijpluim.nl/ik-zie-wat-ik-geloof
Tommy Wieringa, Optimisme zonder hoop
Wieringa heeft intussen een trits boeken geschreven. Zijn
inzet voor Oekraïne en de Oekraïners: onbegrensd. De klimaatverandering laat
hem evenmin los. Hoe doe je dat? Een perspectief aanreiken, wetend wat op ons
afkomt. Je niet laten leiden door teleurstellingen. De hoop mag je nooit
verliezen, in welke omstandigheid je je ook bevindt. Wat hij zijn dochters
aanbeveelt? Plant bomen.
https://uitgeverijpluim.nl/optimisme-zonder-hoop-hoe-gelukkig-te-zijn-in-een-ongelukkige-wereld
Jean Giono, De man die bomen plantte
Een bijzonder kort boekje (26 pagina’s), eigenlijk samen te
vatten in één zin: “een man plant bomen”. Alleen, eigen keuze, onverstoorbaar
consequent, elke dag, en dat jaren na elkaar, in een vreselijk onherbergzame
streek, ten oosten van de befaamde Mont Ventoux. David van Reybroeck zorgde
voor de vertaling en voegt een verhaal toe, ongeveer even lang. Hij situeert
het boek, “een evergreen in het duurzaamheidsdenken”, beschrijft het als een
‘humanistische en ecologische parabel’ en situeert het in de literatuur.
https://www.debezigebij.nl/boek/de-man-die-bomen-plantte/
Deze tekst werd gepubliceerd op de site van BBL op 15 juni
2026
https://www.bondbeterleefmilieu.be/artikel/stapel-kleintjes
