dinsdag 12 mei 2026

Het pesticidenparadijs: over de impact van bestrijdingsmiddelen, verstrengelde belangen en misbruikte wetenschap

Dirk de Bekker



Dirk de Bekker is podcastmaker, schrijft voor De Groene Amsterdammer, presenteerde verschillende wetenschapsprogramma‘s, maar is eerst en vooral een onvermoeibaar onderzoeksjournalist. Zijn boek, het resultaat van 7 jaar onderzoek, focust op Europa, met enkele uitstappen naar de mondiale en nationale niveaus. In dit geval is dat Nederland. Hij staaft, uiteraard, zijn verhaal met een stapel bronnen. Is het een verhaal over pesticiden, gewasbeschermingsmiddelen, landbouwgif, verdelgingsstoffen of bestrijdingsmiddelen? Taal vertelt veel.

Zijn verhaal opent met Rachel Carson en de pesticide DDT, en duidt al snel mechanismen zoals polarisatie en desinformatie. Hij schrijft dat hij houdt van Kafka, maar de voorbeelden zijn, tientallen jaren later, ronduit hallucinant: “… met DDT geïmpregneerd behang voor babykamers, … sproeikanonnen (met DDT, nvdr.) verschijnen bij zwembaden om spelende kinderen te bestuiven, …”, en dit nog voor je pagina 30 bereikt. Carsons verhaal gebruikt hij om aan te tonen hoe de beleidsbeïnvloeding werkte en nog steeds werkt. Hij schrijft over deltamethrin, mancozeb, imidalcloprid en nog vele andere, en blijft vooral stilstaan bij glyfosaat, bentazon, neonicotinoïden en de hutsepot aan huis-tuin-en-keukenmiddelen zoals mierenlokdoosjes en tekendoders voor kat en hond. Ook bij de ziekte Parkinson blijft hij stilstaan.

Om de beïnvloeding van de industrie in de besluitvorming te duiden, gaat de Bekker in de diepte in de totstandkoming van de rekenmodellen en de toelatingsprocedures. Je leest een verhaal over wie is wie (en draagt wanneer welke pet), over de noodzaak tot consensus (met inbegrip van de producenten), over de tijdscontext en belangenvermenging en hij toont aan dat de formele waarborging van de onafhankelijkheid heel lastig tot onbestaand is. Toelatingen worden telkens opnieuw verstrekt op basis van simulatie (rekenmodellen) en niet op basis van feiten (onderzoeksresultaten), ze worden zonder onderzoek verlengd en recente wetenschappelijke bevindingen worden genegeerd, net als cumulaties, contaminaties en effecten op lange termijn. Het resultaat: schijnveiligheid. De overheid is niet in staat om de bevolking te beschermen, en dat vindt hij een gevaar voor de democratie. Zijn analyse is helder en zeer gedetailleerd en met cijfers onderbouwd, zijn beschrijving breedvoerig. Voeling met positieve wetenschappen en besluitvormingsmechanismen zijn een voordeel voor de lezer. Als onbesuisde en authentieke onderzoeksjournalist verwacht hij ook ‘enige volharding’ van zijn lezer.

https://singeluitgeverijen.nl/de-arbeiderspers/boek/het-pesticidenparadijs/

De tekst werd gepubliceerd op de site van BBL op 11 mei 2026 https://www.bondbeterleefmilieu.be/artikel/een-zevengangenmenu