Voedselbossen

Voedselbossen: leesvoer in overvloed

Voedselbossen passen naadloos in begrippen als biodiversiteit, duurzame ontwikkeling, lokaal en veerkracht.

 

Water- en windmolens, koeltorens van elektriciteitscentrales, terrils van koolmijnen, houtwallen in de velden, ze tekenen allemaal ons landschap, net als onze behoefte aan voedsel. Onze tuinbouw evolueerde naar een energie- en waterverslindende sector. Verlichte tomatenserres, artificieel baken in een nachtelijk landschap, gewenst voor teler en consument, verafschuwd door de ingetogen landschapsliefhebber en misleide nachtdieren. Dat energie niet onbegrensd beschikbaar is en dat we afhankelijk zijn van het vraag- en aanbodspel van de energie-eigenaar, is intussen voor (bijna) iedereen glashelder.

Om voedsel te produceren, hebben we niet enkel energie nodig, ook ruimte, en beide zijn schaars. Vlaanderen kiest bijna altijd voor een strakke scheiding van functies, gevolgd door een discussie tussen verschillende belangengroepen die elk een groter exclusief ruimtedeel willen. Voedselbossen doorbreken dat hokjesdenken en verweven verschillende functies. Voedselwat? Een eetbos dus, en dan liefst een waar je niet te veel energie aan moet toevoegen. Voedselbossen passen naadloos in begrippen als biodiversiteit, duurzame ontwikkeling, lokaal en veerkracht. ‘Voedselbossers’ zijn allen erg passioneel en meestal geïnspireerd door de permacultuur. Geen wonder dat er nu verscheidene van de fans hun passie op papier zetten.

 

Praktisch handboek voedselbossen - Martin Crawford

In 2010 publiceerde Martin Crawford het boek ‘Creating a forest garden’, sinds 2018 vertaald naar ‘Praktisch handboek voedselbossen, ontwerp, aanleg en onderhoud van een eetbare bostuin’. Volgens velen hét standaardwerk. Crawford is voedselbospionier, onderzoeker en docent. Het is een informatief boek, geschreven op een zakelijke toon, voorzien van vele foto’s en tekeningen, netjes geordend en geschikt. Het boek bevat veel cijfers en tabellen, schema’s en gedetailleerde technische tekeningen. Raadplegen en opzoeken is makkelijk, een wetenschappelijke aanleg een voordeel. In deel 1 legt hij uit hoe een voedselbos werkt, in deel 2 hoe je een voedselbos ontwerpt, de kern van het boek. Crawford vertelt welke bes je best waar en waarom plant, hoe de vrucht smaakt, welke planten best in de nabije omgeving gedijen, wanneer je hoeveel kan oogsten, hoe en wanneer je moet snoeien en vernieuwen. Crawford helpt je handelen. Je leest over appel, pruim, erwtenstruik, hazelaar, linde, gagel, framboos, Japanse wijnbes, Jostabes, winterpostelein, citroenmelisse, … en ook over stikstofbinders, verdichte grond, stratificeren, scarificeren, verspenen, enten, medicinale bodembedekkers, …

https://schildpadboeken.nl/contents/nl/p68_Praktisch_Handboek_Voedselbos.html

 

 

Voedselbosrand - Madelon Oostwoud

Vind je het wat moeilijk en technisch? Kies dan voor het boek ‘Voedselbosrand’ van Madelon Oostwoud (KNNV). Het boek bevat twee delen, mooi in elkaar geweven. Het ene deel geeft je informatie over tientallen beginnersgrippen, waarbij ook wat moeilijkere begrippen zoals bv. ‘inklinking’ en ‘evapotranspiratie’ niet geschuwd worden. Het tweede deel omvat een tiental praktijkvoorbeelden, gespreid over Nederland en Vlaanderen. ‘Voedselbossers’ zijn pioniers, zoeken zelf hun weg en zijn overtuigd van hun keuzen. Ervaringen worden gedeeld: bessen uit Rusland, een wilgencirkel, WWOOFers, voedselboskabouters, … Het is een veeleer laagdrempelig boek met vele aanlokkelijke schetsen. De uitgever levert als toetje een plantengids (80 pagina’s) voor voedselbosranden (meer dan 270 plantensoorten).

https://knnvuitgeverij.nl/artikel/voedselbosrand.html

 

 

De centrale begrippen bij voedselbossen zijn ‘de bodem’, ‘de bodem’ en nog eens ‘de bodem’. Dé makkelijkste manier om de bodemkwaliteit te verbeteren, is mulchen. Mulchen is een universele techniek die elke bodem verbetert en beschermt tegen onder meer uitdroging. In het boek ‘Mulchen in de natuurlijke moestuin’ (EPO) legt Frank Anrijs uit hoe je dat best aanpakt, stap voor stap.

 

 

Een tuin vol lekkers - Felicita Sala

‘Kinderen’ zijn een verleidelijke doelgroep. Activiteiten wortelen zich diep in het geheugen en vervormen geleidelijk tot ingesleten patronen. Als je zesjarige uk je trots toevertrouwt dat “alle mensen in de straat een gazon hebben en wij een snoeptuin”, dan smelt je als ouder. Dit gevoel bespeelt Felicita Sala met haar boek ‘Een tuin vol lekkers’. Sla het open en je ziet kindertekeningen van peren die elkaar knuffelen met hun steel en rode bieten met een krulstaart. Ontwapenend. Ze zet de grote stap van tuin naar bord en neemt de kinderen bij de hand. Grote tekeningen, een tiental recepten (erwtensoep, clafoutis met kersen, tzatziki, …), leuke beschrijvingen in een gepaste taal (granaatappelstraat, mevrouw Trui) en herkenbare beelden (een kokende, ongeschoren vader met een Pink Floyd –T-shirt, een volkstuin met kinderen en volwassen in alle kleuren en maten). Kortom, spelenderwijs een groenten- en snoeptuin, de voorlopers van een écht voedselbos, op het kinderbord.

https://www.standaarduitgeverij.be/boek/een-tuin-vol-lekkers-9789002274633/

deze tekst verschijn bij BBL op 27/11/2022

https://www.bondbeterleefmilieu.be/artikel/voedselbossen-leesvoer-overvloed

 

Permafrost

 Permafrost, nu en in de ijstijd

Ko van Huissteden en Jef Vandenberghe

Dit boek (nog wat groter, meer dan 300 pagina’s, klein lettertype en heel veel figuren) diept de permafrost verder uit. Beide auteurs zijn inmiddels ‘emeritus’. Van Huissteden onderzocht de permafrost en de koolstofcyclus, Vandenberghe legde zich toe op klimaatveranderingen in het verleden, vooral de invloed op rivier- en windsystemen. Dat ze inzicht bij de lezer willen opbouwen, is duidelijk door de bijwijlen erg technische stijl. Graag fysica en geologie lezen helpt. Permafrost is veel meer dan simpelweg een bevroren bodem. Ze leren je tal van begrippen zoals pingo, krimpscheuren, vorstspleet, dooimeren, verzadigingsdampdruk, woestijnvloertjes, … Je leert over IPCC-rapporten, toekomstscenario’s en over  werken met Shared Socioeconomic Pathways. Scenario’s zijn soms een bron van opportunisme voor beleidsmakers. Zoals Herman Van Rompuy, de voormalig voorzitter van de Europese Raad, ooit zei: “Het grote probleem is dat politici vaak enkel beslissingen nemen als ze met de rug tegen de muur staan, de afgrond onder zich zien en als iemand hen tegelijk het mes op de keel zet” (De Tijd 25/11/2017). Smeltende permafrost versterkt niet enkel het broeikaseffect (bv. door het vrijkomen van methaan), maar ook de geopolitieke spanningen (bv. schade aan mijnbouwinstallaties). Het boek stipt deze gedachte slechts kort aan. Om die geldmachines te redden, zullen een stukje rubber, wat duct tape, spanriempjes en een tube silicone niet volstaan.

https://knnvuitgeverij.nl/artikel/permafrost-nu-en-in-de-ijstijd.html

Deze tekst verscheen op de site van BBL op 07/11/2022.

https://www.bondbeterleefmilieu.be/artikel/smeltende-hoop-4-boeken-om-tijdens-de-klimaattop-te-lezen

 

Alles smelt

Alles smelt,  de wereld van het ijs in een veranderd klimaat

Peter Kuipers Munneke & Martijn van Calmthout

IJs speelt een opvallende rol in het collectieve klimaatbewustzijn. Op diverse plaatsen is het geleidelijk smelten van gletsjers inmiddels een toeristische trekpleister. Je wandelt alsmaar langer van startpunt tot gletsjerrestant, vergezeld door bordjes met oplopende jaartallen. Elders worden gletsjers ingepakt als een gigantisch kunstwerk van Christo. IJs is ook waardevol voor wetenschappers: het liegt niet en heeft een onuitwisbaar geheugen. Maar meten is niet altijd eenvoudig.

In dit boek (groter, dikker, behoorlijk wat foto’s, behoorlijk wat tekst) staat informatie centraal. Het wordt opgefleurd met beelden en cursiefjes en het heeft een aantrekkelijke vorm. Peter Kuipers Munneke is een Nederlandse weerman én glacioloog, Martijn van Calmthout is natuurkundige. Beiden zijn ook taalkunstenaars en dat merk je aan de kwaliteit van het boek. Ze adoreren gletsjers, de iconen in de strijd tegen klimaatverandering. De focus ligt op Groenland, een eiland vol ijs in een warme wereld, maar je kan ook mee naar Zwitserland en Antarctica. Het boek vertelt van a tot z waarom gletsjers zo interessant zijn voor wetenschappers, het proces van het smelten, hoe we dat met een pak complexiteit en zekerheid kunnen vaststellen, de gevolgen, en hoe we ons best wapenen voor de toekomst. En tussendoor krijg je leuke verhalen over een lawaaierige vlucht in het ruim van een vrachtschip bestuurd door een onervaren piloot.

https://uitgeverijlias.nl/boeken/alles-smelt-peter-kuipers-munneke-martijn-van-calmthout-verschijnt-september-2021/

 

Deze tekst verscheen op de site van BBL op 07/11/2022.

https://www.bondbeterleefmilieu.be/artikel/smeltende-hoop-4-boeken-om-tijdens-de-klimaattop-te-lezen

IJs

 IJs

Marco Tedesco

IJs speelt een opvallende rol in het collectieve klimaatbewustzijn. Op diverse plaatsen is het geleidelijk smelten van gletsjers inmiddels een toeristische trekpleister. Je wandelt alsmaar langer van startpunt tot gletsjerrestant, vergezeld door bordjes met oplopende jaartallen. Elders worden gletsjers ingepakt als een gigantisch kunstwerk van Christo. IJs is ook waardevol voor wetenschappers: het liegt niet en heeft een onuitwisbaar geheugen. Maar meten is niet altijd eenvoudig.

In dit boek (dun, klein, relatief groot lettertype) ga je mee op onderzoek. Tedesco deelt zijn ervaring en inzichten met de lezer, gebundeld in één uitgesponnen dag. Je ontwaakt in zijn tent op de sneeuw, je wriemelt je in je kleren, laag per laag, je ritst zorgvuldig (in stilte, want geluid draagt er ver) je tent open, je zet koffie, je zoekt je wetenschappelijke instrumenten, wandelt door de sneeuw, praat met je kompanen, je onderzoekt, je geniet van je middagsoep, je vertrekt tijdig terug, je pakt je instrumenten zorgvuldig in en beschermt ze, je bereidt voedsel, praat na en gaat slapen. Intussen krijg je op een toegankelijk manier informatie. De klimaatverandering zit als het ware bij je aan de keukentafel, zeker als hij praat over de kansen en bedreigingen voor het leven van zijn kinderen. Maar vergis je niet, hij praat ook over het voordeel van satellieten bij metingen, big data revolution, Isaac Newton, Batman, cryoconietgaten, beerdiertjes, galactische luchtspiegelingen, Noordpooltoerisme, …

https://wereldbibliotheek.nl/product/6989/

Deze tekst verscheen op de site van BBL op 07/11/2022.

https://www.bondbeterleefmilieu.be/artikel/smeltende-hoop-4-boeken-om-tijdens-de-klimaattop-te-lezen

Hoop voor de aarde

 Hoop voor de aarde 

Katharine Hayhoe

Hayoe is als klimaatwetenschapper een autoriteit in haar vak. Ze is verbonden aan de Texas Tech University waar ze onder meer het Climate Science Center leidt. Haar man is predikant en ook in haar denken is de bijbel nooit ver weg. Hayhoe verkondigt hoop. Voor haar heeft hoop twee mooie dochters: woede over hoe de dingen lopen en moed om te zorgen dat ze niet zullen blijven zoals ze zijn. Krabbel bij een andere mening je moed bij elkaar en ga in gesprek, steeds opnieuw. Beluister, overweeg en praat met vogelaars, vliegvissers, bestuurders van sneeuwscooters, jagers, tuiniers, … over wat hen bekommert. Kortom: doe meer dan enkel je eigen (blijde?) boodschap verkondigen. Juist omdat Hayhoe gelooft dat daar de oplossing ligt, stapte ze over naar de faculteit politieke wetenschappen. De sterkte van het boek is dat het niet de zoveelste beschrijving is van de mondiale klimaatverandering, maar dat ze vanuit haar kennis én ervaring aangeeft welke argumenten en toon in welke situatie zinvol kunnen zijn. De hoofdzakelijk Amerikaanse voorbeelden klinken soms wat onbekend voor een European, maar zijn steeds helder. Hayhoe is een gelovig wetenschapper die klimaatverandering onderzoekt, erkent en bestrijdt met dialoog. Soms flirt ze met de grens tussen inzicht opbouwen en (individueel) bekeren, een veelvuldig gebruikte geloofsstrategie. Toch laat je Katharine Hayhoe best niet uit je geest glippen. De subtitel van haar boek laat geen twijfel mogelijk: ‘Hoe we samen het klimaat kunnen redden’. Hoop.

 

https://www.kokboekencentrum.nl/hoop-voor-de-aarde/

Deze tekst verscheen op de site van BBL op 07/11/2022.

https://www.bondbeterleefmilieu.be/artikel/smeltende-hoop-4-boeken-om-tijdens-de-klimaattop-te-lezen

Smeltende hoop

 Smeltende hoop: 4 boeken om tijdens de klimaattop te lezen

Het klimaat houdt je wakker. Naar de klimaattop in Egypte gaan, is geen optie. Wat doe je dan wel? Meefietsen met Grootouders voor het Klimaat? Meestappen in een manifestatie? Of toch maar een boek lezen? Zo ja, wat lees je dan? Onze huisrecensent Johan Van den Broek geeft vier suggesties om je beeld over klimaatverandering te stofferen en beter gewapend in dialoog te gaan. Vandaag vind je (nog steeds) mensen die ontkennen dat het klimaat verandert en dat de mens de belangrijkste oorzaak is. Er worden voortdurend nieuwe argumenten gezocht om de gigantische stapel IPCC-rapporten te negeren en/of in diskrediet te brengen. Wie ze er wél bij neemt, heeft daarna nood aan een degelijke portie hoop.

Hoop voor de aarde - Katharine Hayhoe

Hayoe is als klimaatwetenschapper een autoriteit in haar vak. Ze is verbonden aan de Texas Tech University waar ze onder meer het Climate Science Center leidt. Haar man is predikant en ook in haar denken is de bijbel nooit ver weg. Hayhoe verkondigt hoop. Voor haar heeft hoop twee mooie dochters: woede over hoe de dingen lopen en moed om te zorgen dat ze niet zullen blijven zoals ze zijn. Krabbel bij een andere mening je moed bij elkaar en ga in gesprek, steeds opnieuw. Beluister, overweeg en praat met vogelaars, vliegvissers, bestuurders van sneeuwscooters, jagers, tuiniers, … over wat hen bekommert. Kortom: doe meer dan enkel je eigen (blijde?) boodschap verkondigen. Juist omdat Hayhoe gelooft dat daar de oplossing ligt, stapte ze over naar de faculteit politieke wetenschappen. De sterkte van het boek is dat het niet de zoveelste beschrijving is van de mondiale klimaatverandering, maar dat ze vanuit haar kennis én ervaring aangeeft welke argumenten en toon in welke situatie zinvol kunnen zijn. De hoofdzakelijk Amerikaanse voorbeelden klinken soms wat onbekend voor een European, maar zijn steeds helder. Hayhoe is een gelovig wetenschapper die klimaatverandering onderzoekt, erkent en bestrijdt met dialoog. Soms flirt ze met de grens tussen inzicht opbouwen en (individueel) bekeren, een veelvuldig gebruikte geloofsstrategie.

https://www.kokboekencentrum.nl/hoop-voor-de-aarde/

 

IJs speelt een opvallende rol in het collectieve klimaatbewustzijn. Op diverse plaatsen is het geleidelijk smelten van gletsjers inmiddels een toeristische trekpleister. Je wandelt alsmaar langer van startpunt tot gletsjerrestant, vergezeld door bordjes met oplopende jaartallen. Elders worden gletsjers ingepakt als een gigantisch kunstwerk van Christo. IJs is ook waardevol voor wetenschappers: het liegt niet en heeft een onuitwisbaar geheugen. Maar meten is niet altijd eenvoudig.

In dit boek (dun, klein, relatief groot lettertype) ga je mee op onderzoek. Tedesco deelt zijn ervaring en inzichten met de lezer, gebundeld in één uitgesponnen dag. Je ontwaakt in zijn tent op de sneeuw, je wriemelt je in je kleren, laag per laag, je ritst zorgvuldig (in stilte, want geluid draagt er ver) je tent open, je zet koffie, je zoekt je wetenschappelijke instrumenten, wandelt door de sneeuw, praat met je kompanen, je onderzoekt, je geniet van je middagsoep, je vertrekt tijdig terug, je pakt je instrumenten zorgvuldig in en beschermt ze, je bereidt voedsel, praat na en gaat slapen. Intussen krijg je op een toegankelijk manier informatie. De klimaatverandering zit als het ware bij je aan de keukentafel, zeker als hij praat over de kansen en bedreigingen voor het leven van zijn kinderen. Maar vergis je niet, hij praat ook over het voordeel van satellieten bij metingen, big data revolution, Isaac Newton, Batman, cryoconietgaten, beerdiertjes, galactische luchtspiegelingen, Noordpooltoerisme, …

https://wereldbibliotheek.nl/product/6989/

 

Alles smelt, de wereld van het ijs in een veranderd klimaat - Peter Kuipers Munneke & Martijn van Calmthout

In dit boek (groter, dikker, behoorlijk wat foto’s, behoorlijk wat tekst) staat informatie centraal. Het wordt opgefleurd met beelden en cursiefjes en het heeft een aantrekkelijke vorm. Peter Kuipers Munneke is een Nederlandse weerman én glacioloog, Martijn van Calmthout is natuurkundige. Beiden zijn ook taalkunstenaars en dat merk je aan de kwaliteit van het boek. Ze adoreren gletsjers, de iconen in de strijd tegen klimaatverandering. De focus ligt op Groenland, een eiland vol ijs in een warme wereld, maar je kan ook mee naar Zwitserland en Antarctica. Het boek vertelt van a tot z waarom gletsjers zo interessant zijn voor wetenschappers, het proces van het smelten, hoe we dat met een pak complexiteit en zekerheid kunnen vaststellen, de gevolgen, en hoe we ons best wapenen voor de toekomst. En tussendoor krijg je leuke verhalen over een lawaaierige vlucht in het ruim van een vrachtschip bestuurd door een onervaren piloot.

https://uitgeverijlias.nl/boeken/alles-smelt-peter-kuipers-munneke-martijn-van-calmthout-verschijnt-september-2021/

 

Permafrost, nu en in de ijstijd - Ko van Huissteden en Jef Vandenberghe

Dit boek (nog wat groter, meer dan 300 pagina’s, klein lettertype en heel veel figuren) diept de permafrost verder uit. Beide auteurs zijn inmiddels ‘emeritus’. Van Huissteden onderzocht de permafrost en de koolstofcyclus, Vandenberghe legde zich toe op klimaatveranderingen in het verleden, vooral de invloed op rivier- en windsystemen. Dat ze inzicht bij de lezer willen opbouwen, is duidelijk door de bijwijlen erg technische stijl. Graag fysica en geologie lezen helpt. Permafrost is veel meer dan simpelweg een bevroren bodem. Ze leren je tal van begrippen zoals pingo, krimpscheuren, vorstspleet, dooimeren, verzadigingsdampdruk, woestijnvloertjes, … Je leert over IPCC-rapporten, toekomstscenario’s en over  werken met Shared Socioeconomic Pathways. Scenario’s zijn soms een bron van opportunisme voor beleidsmakers. Zoals Herman Van Rompuy, de voormalig voorzitter van de Europese Raad, ooit zei: “Het grote probleem is dat politici vaak enkel beslissingen nemen als ze met de rug tegen de muur staan, de afgrond onder zich zien en als iemand hen tegelijk het mes op de keel zet” (De Tijd 25/11/2017). Smeltende permafrost versterkt niet enkel het broeikaseffect (bv. door het vrijkomen van methaan), maar ook de geopolitieke spanningen (bv. schade aan mijnbouwinstallaties). Het boek stipt deze gedachte slechts kort aan. Om die geldmachines te redden, zullen een stukje rubber, wat duct tape, spanriempjes en een tube silicone niet volstaan.

https://knnvuitgeverij.nl/artikel/permafrost-nu-en-in-de-ijstijd.html

 

 Toch laat je Katharine Hayhoe best niet uit je geest glippen. De subtitel van haar boek laat geen twijfel mogelijk: ‘Hoe we samen het klimaat kunnen redden’. Hoop.

 

Deze tekst verscheen op de site van BBL op 07/11/2022.

https://www.bondbeterleefmilieu.be/artikel/smeltende-hoop-4-boeken-om-tijdens-de-klimaattop-te-lezen

Gered door de boomkikker

 Gered door de boomkikker 

Ignace Schops

 

“De natuur redden is onszelf redden”. Die centrale boodschap brengt Schops met een verhaal waarin hij de natuur een steeds luidere en sterkere stem geeft. Zijn oprechte verontwaardiging over de manier waarop we Moeder Natuur behandelen, buigt hij om in positieve energie. Schops stapelt prijzen en titels, bekleedt diverse functies en beschikt over een uitgebreid internationaal netwerk. Hij wil met iedereen samen het probleem aanpakken en doeltreffende acties ondernemen, lokaal en mondiaal. Hij gaf honderden speeches, nu is er een boek.

Het boek opent met een momentopname uit Schops zijn leven waarin hij aangestaard wordt door een boomkikker. De combinatie van ‘een ernstige blik’ en ‘een kikker’ associëren we spontaan met sprookjes, maar Schops’ boek is ernstig. Verwacht geen melig natuurbehoudverhaal over bloemetjes en bijtjes, wel een stevige analyse en een coherente visie. Schops laat mensen zien hoe de vork aan de steel zit, overtuigt ons van zijn voorstellen en verbindt. Deze man kijkt graag vooruit.

Het boek bevat vier hoofdstukken. Onder de titel “There is no business on a dead planet” analyseert en beschrijft hij de bestaande toestand, zowel voor natuur als voor het economische systeem. In hoofdstuk twee schuift hij biodiversiteit naar voren als oplossing. De biodiversiteit moet weer voorop gesteld worden en leidend zijn in ons denken en handelen. Om tot een oplossing te komen, is leiderschap cruciaal. In hoofdstuk drie doet hij het (Re)connection-model uit de doeken, het herstellen van verbindingen. Omdat het ‘knippen van talloze draadjes’ de oorzaak is van vele problemen, is de oplossing eenvoudig: het herstellen van talloze verbindingen. Het knippen was makkelijk, het herstel is moeilijker maar haalbaar. Hij beschrijft vier soorten verbindingen: tussen natuur en natuur, tussen mens en natuur, tussen bedrijven en natuur, en tussen beleid en praktijk. Breng mensen samen onder één grote paraplu en laat ze samen vechten voor hetzelfde doel. Valoriseer natuur, bereken de financiële waarde, investeer en zorg dat natuur in elk financieel proces een plaats krijgt. Naast het geven van waarde aan natuur, moet je ook rechten geven aan natuur, zorgen dat die rechten erkend en afgedwongen worden. Naar analogie met De Universele Verklaring van de Rechten van de Mens (UVRM) is er nood aan de Universele Natuurafhankelijksverklaring (UNAV). Naar analogie met de VN-Blauwhelmen is er behoefte aan VN-Groenhelmen. In hoofdstuk vier vertelt hij wat je zelf kan doen.

Schops is een spreker, geen schrijver. Succesvolle sprekers gebruiken anekdotes, inspirerende voorbeelden en quotes. Schops doet dit ook als schrijver en strooit onder meer met gedurende dertig jaar ingezamelde citaten. Hij is niet spaarzaam met adjectieven om een toonaard aan zijn boodschap toe te voegen. ‘Verhelderend’, ‘verbijsterend’, ‘verloochend’ en ‘onbegrijpelijk onverantwoord’, bijvoorbeeld, volgen elkaar in sneltempo op. Hij brengt geen nieuw verhaal, wel zijn verhaal, stapsgewijs opgebouwd, aangevuld, geactualiseerd en verfijnd. Zijn verhaal had kernachtiger kunnen zijn (en sterker) en soms worden gedachtes of uitspraken herhaald. Hij weeft behoorlijk wat achtergrondinformatie in zijn verhaal, altijd leuk qua onderbouwing maar de ontsluiting ervan kan beter. Een eenvoudig register kan hieraan tegemoetkomen. Nu moet je zoeken waar de oprichting van de VN in het boek staat, waar je de betekenis vindt van bijvoorbeeld TEEB, SEEA, UNFCCC, TSVCM en UNCBD. Hij verkiest eenvoud opdat hij zijn boodschap kan slijten, maar vraag aan een wetenschapper waarom het klimaatprobleem niet opgelost wordt en je krijgt (meestal) als antwoord: te complex. Bij Schops is het ‘lijkt ingewikkeld’ en dan volgt er nog veel. Ook hij beseft dat het in se complex is, maar focust intens op zijn boodschap.

In het boek vervult de boomkikker de rol van verhaalkapstok. Een vijftiental jaar geleden adopteerden alle Limburgse gemeenten één plant- of diersoort. Eén soort, de boomkikker, werd aanleiding voor een klein conflict tussen twee gemeenten. Een trieste voorspelling voor het blijvende Belgische gekibbel over de eigen verantwoordelijkheden én inspanningen in de klimaataanpak. Juist daarom startte Schops, met elf anderen, de Klimaatzaak op. Overheden voor de rechtbank dagen en juridisch dwingen om hun eigen doelen te halen en acties uit te voeren. Het resultaat? Opnieuw getalm, juridische creativiteit, gepalaver en vooral tijdverlies. Zou een boomkikker op de schouder van de leider van België helpen? Of toch maar beter kiezen voor een uitgebreide familie boomkikkers?

https://www.lannoo.be/nl/gered-door-de-boomkikker

De tekst werd gepubliceerd door BBL op 26 september 2022.

https://www.bondbeterleefmilieu.be/artikel/gered-door-de-boomkikker-ignace-schops