Duister, kil en nat overheersen. Licht, warmte en droog
lonken. In de schemerzone hiertussen duiken her en der lijstjes op. Dit
exemplaar, zorgvuldig gesprokkeld door huisrecensent Johan, bevat de ideale
lectuur om mee in de winterse zetel te ploffen. Aldaar kan je lezen, voorlezen,
mijmeren over de natuur in de nabijheid, of enkele stappen verder gaan. Van
Wallonië, de Westhoek en de grens over naar Frans-Vlaanderen, ja, zelfs tot in
Parijs!
Wim Oosterlinck, 103 boeken die je gelezen moet hebben
Als je elke week één boek wil lezen, begin dan met 103
boeken: zo gun je jezelf een vooruitzicht op twee jaar leesplezier. Het is,
gelukkig, geen lijst van ‘de beste boeken ooit’, maar wel van boeken met een
verhaal. De samensteller, radiomaker Wim Oosterlinck, is een échte liefhebber:
hij nam jarenlang interviews af, waarin hij zijn bekende of minder bekende
gasten telkens naar drie boeken vroeg die bij hen een indruk achtergelaten
hadden. Oosterlinck bundelde de levenswijsheid van velen, waartussen de boeken
als hulp- en bindmiddel liggen.
Dit is geen bloemlezing van de ‘100 best verkochte boeken’
uit onze eigen regio: naast Hertmans, vind je even goed Frankenstein of
Kundera’s Ondraaglijke Lichtheid van het Bestaan terug. De keuzes laten je even
in de ziel van de geïnterviewden kijken, terwijl de strakke opbouw en de
talrijke kruisverbanden je van een hele brok info voorzien. Telkens lees je een
stuk over de inhoud, de babbel en het motief, andere werken van de auteur en
suggesties om verder te lezen of te kijken.
https://www.lannoo.be/nl/103-boeken-die-je-gelezen-moet-hebben
Bibi Dumon Tak, Winterdieren
Was de noeste arbeid van het zandmannetje onvoldoende
opgeruimd en heeft onze recensent zich ernstig verkeken? 2025? Nee hoor, het
boek is bijna een klassieker, verscheen al in 2011, bekroond in 2012, en
inmiddels in diverse vormen beschikbaar. Maar nu nu komt Winterdieren in
hardcover op de markt, met de mooie tekeningen van Martijn van der Linden. Geen
geschikter voorleesboek met de winter voor de deur, dan een over winterdieren,
uiteraard.
Waarom Bibi Dumon Tak? Ze schrijft zo mooi, laat haar
ongebreidelde fantasie de loop, en geeft tussendoor graag levenslessen mee. Wat
wil je nog meer? Een wolvenroedel zingt twaalfstemmig, de keizerspinguïn blijkt
de dapperste onder de dieren, een groep narwallen klinkt als een kasteel dat in
een sneeuwstorm met de deuren en luiken kleppert, de reuzenalbatros kan het
dolen niet laten, het rendier is vernuftiger gebouwd dan een Ikeameubel, de
noordse stern is kampioen in moeite doen, … Kortom, een waar voorleesfeest.
https://www.singeluitgeverijen.nl/querido/boek/winterdieren/
Marga Coesèl, Verzinnen doen wij niets, natuurcolumns
“Natuur is er voor de elite”: dat stond anno 1851 in het
eerste Nederlandse natuurtijdschrift. Het stelde zich ten doel natuurkennis te
verspreiden “onder beschaafde lezers van allerlei stand”, wat duidelijk geen
rekening hield met de toen nog ongeletterde arbeidersklasse. In tijden waarin
natuurbehoud opnieuw verwijten van privilege oproept, is het de moeite de vraag
te stellen: hoe kwam natuur eigenlijk op de maatschappelijke agenda? Via de
voor- of de achterdeur, onder luid applaus of net tegen weerstand in en wie
speelde hierin een belangrijke rol?
Dit boekje, met slechts een honderdtal pagina’s, draagt als
ondertitel ‘natuurcolumns’. Hiervan bevat het maar drie: een van Jac. P.
Thijsse, “Over roofvogels” (1915); van Jac. Van Barneveld, “Adelaarsvlucht”
(1961); en één van Casper Janssen, “De havik” (2023). Hoewel deze zich alleen
op Nederland toespitsen, is de verzameling even boeiend voor Vlamingen. De
wereld van Vlaamse natuurschrijvers is immers sterk beïnvloed en georiënteerd
door Nederlandse auteurs al Eli Heimans en, daar is ie, Jac P. Thijsse.
Thijsse en Heimans, beiden onderwijzers, schreven jaren
‘feuilletons’ – de inmiddels in onbruik geraakte term voor column of cursiefje.
Voor De Groene Amsterdammer schreef Thijsse niet minder dan 863 stukjes. Hoe is
het genre sindsdien veranderd? De inhoud en kennis zijn uiteraard sterk
geëvolueerd. Wat vooral speelde, was de authenticiteit en de betrokkenheid. De
toevoeging van een snuifje ‘emo’ opende de deuren bij velen. Leuk geïllustreerd
boek, onder meer met covers van oude tijdschriften.
https://noordboek.nl/boek/verzinnen-doen-wij-niets/
Kristien Hansebout, De smaak van Wallonië en de Ardennen
Dit ‘doeboek’ spitst zich toe op de vijf provincies onder de
taalgrens. Hansebout kent het gebied, fietst graag en veel, en schrijft graag
boeken. Met De smaak biedt ze wat elke vakantieganger zoekt: authentieke
adresjes. Je ontdekt ze langs vijftig routes, netjes gespreid, bijna allemaal
bereikbaar met de fiets.
De opbouw is zeer strak. Elke route strekt zich over 6
pagina‘s uit, telkens voorzien van een kaart, een grote foto met verleidelijke
titel en 4 pagina’s tekst en kleinere foto’s. Uiteraard vind je hier ook de
adresjes, gaande van een kleinschalige logeerplaats tot een restaurant, over
ijssalons en picknickplaatsen, zelfs langs een wijngaard, … Fietsers willen nu
eenmaal stoppen. De haltes zijn telkens van de locals en meestal ambachtelijk.
Kortom: kies een regio, download de fietsroute met de bijgevoegde QR-code en
vertrek. Thuis kan je dan vertellen over de petieterige geitenboerderij of het
schuurtje van de chocolatier. O ja, voor de fanatieke fietsers: ook lokale
bierbrouwers worden vermeld.
https://noordboek.nl/boek/de-smaak-van-wallonie-en-de-ardennen/
Jan Yperman, De Westhoek en Frans-Vlaanderen, 365
verrassende plekken
Het is een ‘leesboek’: de gigantische inhoudstafel laat
daarover geen twijfel bestaan. Het onderwerp ligt, uiteraard, in het westen. De
vijf trefwoorden bij de quiz ‘De Slimste Mens’ zouden wellicht zijn: ‘wind,
water, oorlog, vlak en taal’. Jan Yperman voelt zich, terecht, niet gehinderd
door een landsgrens, “de schreve”, en kiest als onderwerp ‘De Westhoek en
Frans-Vlaanderen’. Yperman kiest voor eenheid, zowel in landschap, als in taal,
cultuur en geschiedenis, …
Yperman kent het gebied als zijn broekzak en vertelt dan ook
alles. Het succesverhaal van Jules Destrooper is alom gekend, maar hij staat
ook stil bij b.v. Stuivekenskerke, de pré carré van Vauban, de tabaksteelt, het
Vrijbos van Houthulst, Bretoense soldaten, het hopmuseum en volksspelen. Het
boek biedt mooie kaartjes, aangevuld met curiosa en fiets- en wandelroutes die
je met een QR-code kan raadplegen. Net omdat het een leesboek is, belandt het
wellicht zelden in een fiets- of rugzak. Achteraan staat een aantal praktische
gegevens, maar geen bibliografie of Ypermans eerder gepubliceerde boeken.
Jammer, want een geïnteresseerde lezer zoekt graag, ook naar andere
kennisbronnen.
https://noordboek.nl/boek/de-westhoek-en-frans-vlaanderen/
The greening revolution – from Paris with love
In Vlaanderen verslijten we Nederlanders graag voor een
eigenwijs en ondernemend volkje. Merkwaardig genoeg lees je in dit boek over
het terechte enthousiasme waarmee de Nederlanders uitgerekend Franse
stadsontwikkelingsplannen volgen.
De spontane ontwikkeling van een stad sturen: een moeilijk
karwei. Een enorme variatie aan processen lopen gelijktijdig en door elkaar, op
verschillende niveaus, en beïnvloeden elkaar onophoudelijk. Hoe pak je dat aan?
In Parijs werkten ze een stapel plannen uit, zorgden ze voor goedkeuring (think
globally) en tenslotte uitvoering (act locally). Dit vormt de leidraad voor
tientallen werven die tegelijkertijd aangepakt worden.
En ja, er zijn inspirerende voorbeelden zoals Singapore, of
de Belgische landschapsarchitect Bas Smets. De grote leegtes waarrond baron
Haussmann indertijd de stad hertekende, worden nieuw leven ingeblazen met
groen. Dat betekent stadslandbouw, kuierstroken voor voetgangers en een bos op
een rondpunt. Het gaat echter verder: de Champs-Elysées krijgt een nieuwe
invulling, waardoor de auto baan ruimt voor fietsers en wandelaars. De Seine
wordt geherwaardeerd, zoals Basel met haar Rein deed, en diverse historische
sites worden opnieuw in de bloemetjes gezet. Uiteraard blijft Parijs een drukke
miljoenenstad, maar deze talloze ruimtelijke details maken samen een
opmerkelijk verschil.
Dit boek is een authentieke Blauwdrukuitgave, dus je weet
vooraf dat de vorm een prominente plaats inneemt. Strak op hoofdlijn, maar tal
van inventieve invullingen: lettertypes en grootte variëren, foto’s lopen tot
de rand van de pagina, twee pagina’s worden volledig opgeëist door één foto,
oude pentekeningen en foto’s, toekomstschetsen en ingekleurde kaarten passeren
de revue … De liefde voor het vergroenende Parijs zindert doorheen het hele
boek. Dit cahier is dan ook het ideale kerstkadootje voor onze Brusselse
beleidsmakers. Of lezen die, wellicht net als hun Parijse collega’s, zelden
uitgaven in het Engels?
https://www.uitgeverijblauwdruk.nl/nieuw/the-greening-revolution-from-paris-with-love
De tekst verscheen op de site van BBL op 5 december 2025
https://www.bondbeterleefmilieu.be/artikel/zes-boekige-cadeautips
